Mowa osób z ADHD – objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej widoczne w sposobie komunikowania się.

Niewiele mówi się o cechach charakterystycznych mowy osób z ADHD. U dzieci z nadpobudliwością psychoruchową mogą, tak jak i u innych, występować rozmaite zaburzenia wymagające terapii logopedycznej.
Jako cechy typowe dla sposobu komunikowania się osób z ADHD wymienia się m.in. :
• nadmierną gestykulację,
• mówienie głośno, podnoszenie głosu bez względu na okoliczności,
• stymulowanie się słuchowo,
• gadulstwo,
• przerywanie innym i wtrącanie się do rozmów wynikające z potrzeby natychmiastowego wyrażenia swojej myśli,
• problem z czekaniem na swoją kolej wypowiedzenia się, frustrowanie się w przypadku konieczności czekania,
• nagłe i skrajne zmiany nastroju widoczne także w treści wypowiedzi i jej cechach prozodycznych,
• przeskakiwanie z tematu na temat, gubienie myśli przewodniej wypowiedzi, mówienie w sposób chaotyczny i niespójny,
• trudności ze zrozumieniem wieloetapowych poleceń,
• niezdolność do długotrwałej koncentracji, także na komunikacie przekazywanym przez współrozmówcę.
U osób z hiperaktywnością z deficytem uwagi zauważa się także szybkie tempo mowy, zająknięcia, gubienie słów czy końcówek zdań, częste stosowanie wyrażeń metajęzykowych (np. „eee”, „no”, „yyy”), płytki i niepłynny sposób oddychania czy słabą kontrolę nad swoim głosem.
Wśród niespecyficznych (szczególnie istotnych z punktu widzenia logopedy), ale często obserwowanych objawów ADHD podaje się także m.in.:
• wybiórczość pokarmową,
• zaburzenia integracji sensorycznej,
• problemy z zapamiętywaniem informacji sprzed chwili (pamięć robocza),
• problemy z koordynacją motoryczną.

Aby komunikacja z osobą z ADHD była skuteczna, warto pamiętać, by:
• unikać długich, monotonnych wypowiedzi, obfitujących w zdania wielokrotnie złożone,
• porządkować treść swojej wypowiedzi – warto powtórzyć i zaznaczyć najważniejsze kwestie,
• pozwalać współrozmówcy na interakcję, wyrażanie swoich myśli,
• przekazywać wiedzę w sposób polisensoryczny – słuchanie podczas siedzenia, np. w szkolnej ławce, dla dziecka z ADHD jest szczególnie mało skuteczną formą nauki i przyswajania informacji,
• komunikować w przestrzeni, która pozwala na sprawny odbiór informacji – cechą charakterystyczną ADHD jest deficyt uwagi, a więc mnogość występujących dookoła rozpraszających bodźców znacznie obniży skuteczność przekazania rozmówcy informacji.

Oprac. Agnieszka Dybich
źródło: Mowa osób z ADHD – zespołem nadpobudliwości psychoruchowej – Strefa Logopedy