Edukacja zdrowotna w przedszkolu

Opracowała: Bożena Brzezicka

Nauczyciel przedszkola w codziennej pracy nie ma możliwości korzystania z pomocy pielęgniarki w sprawach zdrowia dzieci. Obecnie funkcjonujący system opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą nie przewiduje realizacji profilaktycznych świadczeń zdrowotnych na terenie przedszkoli. Nie oznacza to jednak, że nauczyciele przedszkola nie są zobowiązani do realizowania zadań związanych z edukacją zdrowotną i promocją zdrowia.

• Do obowiązków przedszkola należy podejmowanie działań związanych z ochroną
  i promocją zdrowia. Dzieci przebywają w przedszkolu zwykle przez co najmniej
  3 lata, przez około 5 – 9 godzin dziennie, prawie przez cały rok (w organizacji przedszkola nie są przewidziane ferie zimowe i letnie).
• Z tego względu odpowiedzialność za edukację zdrowotną dzieci w wieku przedszkolnym, kiedy najłatwiej można wykształcić odpowiednie nawyki i postawy wobec zdrowia oraz przygotować dzieci do podejmowania świadomych decyzji dotyczących zdrowia ponoszą:
• Rodzice odpowiedzialni prawnie i moralnie za zdrowie swoich dzieci (art. 96
  1 ustawy z 25 lutego 1965 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy),
• Przedszkole, którego dyrektor ma obowiązek zapewnić dzieciom bezpieczne warunki pobytu, z uwzględnieniem ich potrzeb zdrowotnych oraz sprawować opiekę nad dziećmi i stwarzać warunki do ich harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne (art. 68 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe),
• Nauczyciel, który powinien prowadzić edukację zdrowotną dzieci i stwarzać im warunki do praktykowania w codziennym życiu zachowań prozdrowotnych oraz podejmować działania w celu zwiększenia kompetencji rodziców do działania na rzecz zdrowia własnego dziecka (art. 102 ust. 1 pkt. 12b ustawy
  z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe).
• Nauczyciel powinien przygotowywać dzieci do podejmowania świadomych działań dla ich własnego zdrowia i zdrowia innych osób. W realizacji zadań związanych z edukacją zdrowotną może korzystać z pomocy lekarzy, pielęgniarek, psychologów, dietetyków i innych specjalistów z zakresu nauk
  o zdrowiu.

Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia w przedszkolu w praktyce

Ze względu na dobro dzieci należy zadbać o kształtowanie ich świadomości zdrowotnej oraz nawyków dbania o własne zdrowie w codziennych sytuacjach w przedszkolu i w domu,
w tym właściwych nawyków żywieniowych, współpracując w tym zakresie z rodzicami.

Na zajęciach z oddziałem nauczyciel powinien:

• omawiać z dziećmi tematy z zakresu szeroko rozumianej edukacji zdrowotnej,
• wyjaśniać związek między własnym postępowaniem a zachowaniem zdrowia fizycznego i psychicznego,
• kształtować postawy prozdrowotne dzieci, w tym wdrażać je do zachowań bezpiecznych dla zdrowia własnego i innych osób,
• wyposażać w wiedzę konieczną do podejmowania słusznych decyzji w sprawie zdrowia,
• propagować wiedzę dotyczącą zdrowego stylu życia – higieny, odpoczynku, odżywiania się,
• wskazywać korzyści płynące z aktywności fizycznej.

Nauczyciel może:

• zapraszać pracowników służby zdrowia na zajęcia z dziećmi,
• organizować spotkania na ważny dla zdrowia dzieci temat dla rodziców z udziałem lekarza, pielęgniarki, dietetyka i innych specjalistów,
• zapraszać specjalistów na zebrania z rodzicami dla omówienia problemów zdrowotnych dzieci.

1. Ustawa z 25 lutego 1965 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.) – art. 96 § 1.
2. Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900 ze zm.) – art. 68 ust. 1 pkt. 3, art. 102 ust. 1 pkt. 12 lit. b.
3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 356 ze zm.) – załącznik nr 1.